وبلاگ حقوقی جعفر عسگرپور

/**/

فریده غیرت

لایحه ممنوعیت خروج زنان؛ مصداق توهین به آنان

طبق قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران همه افراد اعم از زن و مرد در مقابل قانون مساوی هستند. مساوی بودن زن و مرد یک سری مزایا و تعهدات برایشان دارد که تعهدات و مزایای خاص از یک سنی شروع می‌شود. سنی که فرد اهلیت قانونی پیدا می‌کند، برای اینکه بتواند از مزایای قانونی برخوردار باشد؛ یعنی ازدواج کند و معاملات انجام دهد. اینها سن قانونی، شناخت یا اهلیت است. در دنیای امروز سن زیر 18 سال را سن کودکی می‌دانند، بالای 18 سال را سن رشد. انجام تمامی معاملات در ایران حتما باید بین متعاملین (یعنی کسانی که مبادرت به معامله می‌کنند سن قانونی داشته باشند 18 سال تمام باید داشته و  عاقل و بالغ باشند) سن 18 سال که گفته می‌شود برای متعاملین یعنی سنی که آن شخص اهلیت پیدا می‌کند که در اموال خودش تصرف کند، خرید و فروش کند و معامله انجام بدهد.

وقتی پاسپورتی به دختر و پسر 18 ساله می‌دهیم تشخیص می‌دهیم طبق قانون که اینها دارای اهلیت هستند. حالا این را موکول می‌کنیم به اجازه پدر یا ولی قهری که در قوانین ما وجود دارد مباحث مهمی در این نوع تصمیم مطرح می‌شود. دختری که به سن 18 رسیده و ازدواج نکرده و سن بالاتر که هنوز مجرد است که نیازمند کسب اجازه پدر باشد، ما دوباره اهلیت را از او سلب کرده‌ایم حال این سوال پیش می‌آید که به چه دلیل باید اهلیت را سلب کنیم. نه مجنون است نه مهجور، عاقل است و رسیده به سن قانونی که می‌تواند معامله و خرید و فروش منزل کند، می‌تواند اجاره بدهد، اجاره بگیرد وتمامی  معاملات را انجام بدهد.

چطور است که برای رفتن به خارج از کشور برای کسی اهلیت است، یک‌باره آن شخص اهلیت خود را از دست می‌دهد و صلاحیت انجام آن کار را ندارد و موکول می‌شود به اجازه پدر یا ولی قهری. این اقدام محدودکردن اختیارات و محدودکردن حقوق یک انسان است که حالا چه زن باشد چه مرد و توهین و تحقیر همه انسانها ست. متاسفانه به هیچ وجه این قانون جنبه حمایتی از زنان را ندارد، لایحه ممنوعیت خروج از کشور زنان زیر 40 سال فقط جنبه محدودکردن اختیارات زنان و نوعی اهانت به این قشر از جامعه است، گویا زنان مجرد قدرت تشخیص خود را از دست داده و حتما باید با اجازه و کنترل یک نفر به خارج از کشور سفر کنند. این ایرادی است که متوجه لایحه ممنوعیت خروج از کشور زنان زیر 40 سال است که به کمیسیون امنیت ملی رفته و این مورد اعتراض است و امیدواریم که لایحه ممنوعیت خروج از کشور زنان زیر 40 سال به تصویب نرسد.

ممکن است در این جا سوالی مطرح شود که زنی که شوهر دارد هم باید با اجازه شوهر پاسپورت بگیرد، در این مورد هم ما اعتراض داریم ولی در جواب می‌گویند برای حفظ شئون خانواده و اینکه نظم خانواده مختل نشود. تصور می‌کنند اگر زن با اجازه شوهر سفر کند، شأن و نظم خانواده حفظ می‌شود که از نظر ما قابل قبول نیست چون دختری که به 18 سال تمام رسیده می‌تواند ازدواج کند (که ازدواج مهم‌ترین معامله است) می‌تواند کارهای دیگر هم انجام بدهد، مسافرت خارج از کشور هم باید جزئی از کارهایش باشد و بدون اجازه شخص دیگری باشد.

اهلیت این شخص که از دست نرفته و زیر سوال نرفته چرا باید محدود شود؟ اگر یک درصد قائل به این باشیم که خانمی که شوهر دارد با اجازه شوهر به مسافرت برود خانواده شئونش حفظ می‌شود اما برای دختری که شوهر ندارد چه چیز قرار است حفظ شود. به هر نوعی اهانت به زن و اهلیت را زیر سوال بردن که خانمی که به 40 سال رسیده اهلیت را ا دست داده، نه مجنون نه سفیه و نه صغیر است بلکه عاقل و بالغ است و تمام مسائل را دارد و فقط چون ازدواج نکرده باید اجازه پدر داشته باشد بسیار اهانت‌آمیز است. در قانون اساسی ما زن و مرد مساوی هستند و هیچ‌ گروه بر دیگری مزیت ندارد، نه زن به مرد و نه مرد به زن و هیچ‌کدام نباید از مزایای خاص قانونی بهره‌مند شوند. امیدواریم نمایندگان شرایط روز جامعه را مد نظر بگیرند و طبق قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران که همه برابر قانون یکسان هستند تصمیم‌گیری کنند و نگذارند زن‌ها از این جهت مورد سختی قرار بگیرند.

برگرفته از روزنامه قانون به تاریخ 12/9/1391 صفحه حقوق و قضا